H5N1 Kuş Gribi Kediler Arasında Yayılıyor: Pandemi Tehdidi Kapıda
Gamaleya Araştırma Enstitüsü Başkanı ve Rusya’nın önde gelen virologlarından biri olan Alexander Gintsburg, H5N1 kuş gribinin kediler arasında hızla yayıldığını ve bu durumun insanlara sıçrayarak ölümcül bir pandemiye yol açabileceği konusunda kritik uyarılarda bulundu.
Gintsburg, bu tehdidin ciddiyetine dikkat çekerek, acil bir aşı geliştirilmesi gerektiğini vurguladı: “Bu aşı prototipi, yalnızca hayvanlar arasında değil, insanların da etkilenmesi muhtemel olan bu suş için Faz I ve II klinik deneylerinden geçmeli,” ifadelerini kullandı. Gintsburg, Gamaleya Enstitüsü’nün daha önce geliştirdiği Sputnik V aşısının başarısı ile, benzer bir hızda H5N1 aşısının da üretilmesi gerektiğini belirtti.
H5N1’in hava yoluyla insandan insana bulaşma potansiyeli taşıdığını söyleyen Gintsburg, bunun çiçek hastalığından daha kötü bir krize yol açabileceğini ifade etti: “Ölüm oranı %50 ila %70 arasında. Eğer hava yoluyla bulaşır hale gelirse, çiçek hastalığı bunun yanında çocuk oyuncağı gibi kalır.”
Gintsburg, hızlı bir aşı üretim sürecinin zaman kaybetmeden başlatılması gerektiğini belirtti. “Kullanıma hazır bir prototipin 3-4 hafta içinde üretim ölçeklendirmesine geçmesi ve halk için sunulabilmesi gerekmektedir,” dedi. Ancak şu anda böyle bir hazırlığın bulunmadığını ekledi.
Maryland Üniversitesi’nden araştırmacılar, mayıs ayında evcil kediler arasında kuş gribi vakalarında artış tespit ettiklerini bildirdi. 20 yıllık veriler üzerinden yapılan bu çalışmada, 18 ülkede 600’den fazla kedide enfeksiyon belirlendi ve ölüm oranının %50’nin üzerinde olduğu ifade edildi. Araştırmacılar, evcil kedilerin kuş grubuna duyarlı olduğunu ve insanlara geçiş için potansiyel bir risk oluşturduğunu dile getirdi, özellikle hayvanlarla yakın temasta olanların dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
Kedilerin genellikle H5N1’e enfekte kuşları yedikten, çiğ kümes hayvanı ürünleri tükettikten veya enfekte hayvanlardan elde edilen pastörize edilmemiş sütle bulaşabileceği bildirildi. Ayrıca, açık bir temas öyküsü olmayan ev kedilerinde de vakaların tespit edilmesi, bilinmeyen bulaşma yollarına ilişkin endişeleri artırıyor.
Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre, 2003’ten bu yana 24 ülkede H5N1 virüsü ile 974 insan vakası doğrulanmış olup, bunların 470’i ölümle sonuçlanmıştır. Virüs, insanlar arasında kalıcı bulaşma yeteneği kazanamadı, ancak yüksek ölüm oranı ve pandemi riski göz önünde bulundurularak sağlık otoriteleri virüsün evrimini yakından izlemeye devam ediyor.
