Sokak Hayvanlarına Yönelik Yeni Yasa: Ne Değişiyor?
TBMM Genel Kurulu’nda, kamuoyunda "ötanazi" tartışmalarına yol açan 17 maddelik ‘160 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’, iki gün süren görüşmelerin ardından AKP ve MHP oylarıyla kabul edildi. Teklif, 273 ‘Evet’ oyuna karşılık 224 ‘Hayır’ oyuyla 30 Temmuz’da yasalaştı ve 1 Ağustos’ta Resmi Gazete’de yayımlandı.
Yasa ile, Hayvanları Koruma Kanunu’na yeni düzenlemeler eklenerek, başta "sahipli" ve "sahipsiz" hayvan kavramları belirgin hale getirildi. Bu kapsamda, kedi ve köpeklerin sahipli hayvan statüsüne alınabilmesi için, Tarım ve Orman Bakanlığı veri tabanına kaydedilmesi zorunlu hale getirildi. Ayrıca, "yakala-kısırlaştır-sal" yöntemi kaldırılarak barınak tanımı revize edildi.
Yeni düzenlemede, "sahipsiz ve güçten düşmüş" hayvanların barınaklarda rehabilite edilmesi ve sahiplendirilene dek bakılması esas alınacak. Barınaklar, “Bakanlıktan izin alınmak suretiyle kurulan ve hayvanların sahiplendirilinceye kadar barındırıldığı ve rehabilite edildiği tesis" olarak tanımlanacak.
Kanun, evcil hayvanların yaşam standartları ile ilgili önceki düzenlemeleri de kaldırarak, hayvanların bakımını üstlenen kişilerin yasal sorumluluklarını artırdı. Belediyelerin, sahipsiz hayvanların bakımı için barınak kurma zorunluluğu getirildi. Barınaklara alınan hayvanların kaydı için Tarım ve Orman Bakanlığı veri sistemine bildirimde bulunulması zorunlu hale getirildi.
Ötanazi ve Veteriner Hizmetleri Düzenlemeleri
Veteriner Hizmetleri Kanunu’nda yer alan yeni düzenlemeye göre, yalnızca "insan ve hayvanların hayatı için tehlike teşkil eden, tedavi edilemeyen hasta ya da sahiplenilmesi yasak olan" hayvanlara ötanazi yapılacak. Bu koşullar altında ötanazi kararı, yetkili veteriner hekim tarafından verilecek ve işlemin veteriner gözetiminde yapılması gerekecek.
Yerel Yönetimlerin Sorumlulukları ve Cezalar
Belediyeler, sahipsiz hayvanların bakımlarını gerçekleştirmek amacıyla hayvan barınakları kurmak zorunda. Bu barınaklarda yeterince kapasiteli alan bulunmaması sorununa karşılık olarak, belediyeler 31 Aralık 2028 tarihine kadar gerekli yapıları oluşturmakla yükümlü kılındı. Hayvanların bakımını ihmal eden ya da onlara zarar veren kişilere yönelik cezalar da ciddi şekilde artırıldı; hayvan başına ceza, 2 bin liradan 60 bin liraya çıkarıldı.
Hayvan Hakları Aktivistlerinin Tepkileri
Yeni yasa, hayvan hakları savunucularının ve aktivistlerin sert tepkisini çekti. Karşıt görüşler, bu düzenlemelerin hayvanların yaşam haklarını ihlal ettiğini ve sahipsiz hayvanların barınaklarda kötü koşullarda yaşamaya mahkum edileceğini savunuyor.
Veteriner Hizmetleri Kanunu’nu kapsamına alan bu değişiklikler, büyük bir kamuoyuna ve kamuoyu tartışmalarına yol açarken, hayvanların korunması konusunda yerel yönetimlerin nasıl bir yol izleyeceği ve uygulamalarda hangi sonuçların doğacağı merakla bekleniyor.
