Türkiye’de Sokak Hayvanları İçin Yeni Düzenlemeler
30 Temmuz’da Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilen "Hayvanları Koruma Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", 2 Ağustos’tan itibaren yürürlüğe girdi. 17 maddeden oluşan yeni düzenleme, sokak hayvanlarının durumunu kapsamlı bir şekilde ele alıyor.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, kanunun Anayasa Mahkemesi’ne taşınacağına dair açıklamalarda bulunarak, en kısa zamanda yürütmeyi durdurma talebiyle başvuracaklarını belirtti. Kamuoyunda tartışmalara yol açan sokak hayvanları düzenlemesi, kanunun uygulanabilirliği konusunda birçok soru işareti bıraktı.
Yeni düzenlemeyle birlikte, sokak hayvanlarının tedavi ve kısırlaştırma uygulanarak yerine bırakılması esasına dayanan "topla, aşıla, kısırlaştır, yerine bırak" metodu kaldırıldı. Artık sokaktaki tüm köpeklerin toplanıp barınaklarda bakılması gerekecek; yerel yönetimler, bu süreçte bakımevi kurma zorunluluğuyla karşı karşıya olacak.
Ancak mevcut barınak kapasitesinin Türkiye genelinde 322’de toplam 105 bin olduğuna dikkat çeken hükümet, ülke genelindeki 4 milyon sokak köpeği için bu kapasitenin yeterli olmayacağını vurguladı. Bu durum muhalefet ve hayvan hakları savunucuları tarafından şiddetle eleştirilirken, köpeklerin kitlesel bir şekilde öldürüleceği konusunda endişeler dile getirildi.
Uludağ Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi’nden Prof. Dr. Ebru Yalçın, barınaklarda köpeklerin sağlıklı bir şekilde yaşaması için gerekli alanın sağlanamayacağını öne sürdü. Aynı zamanda hayvan hakları savunucusu Aslı Alpar, sokak hayvanlarının barınaklarda bir arada tutulmasının viral hastalıkların yayılmasına sebep olabileceğini ifade etti.
Kanundaki en dikkat çekici değişikliklerden biri, sahipsiz hayvanların sahipli hayvanlar gibi koruma altına alınmasını öngören maddelerin kaldırılması. Yeni düzenlemede, hayvanların öldürülmesi için kamu güvenliği gibi muğlak gerekçelerle yol açılmış durumda.
Belediyelerin yeni düzenleme kapsamında alacakları sorumluluklar da netlik kazandı. İlgili kanun, büyükşehir belediyelerinin bütçe gelirlerinin binde 3’ünü, nüfusu 25 binden fazla olan belediyelerin ise binde 5’ini barınaklar için ayırmalarını zorunlu kılıyor. Aksi halde, bu görevlerini yerine getirmeyen belediye yetkilileri hapis cezası ile karşı karşıya kalacak.
Bu yeni düzenleme, Türkiye’deki sokak hayvanlarının geleceğini belirsiz kılarken, hayvan hakları savunucuları yasayı eleştiriyor, hükümet ise düzenlemenin gerekliliğini savunuyor. Mücadelenin nasıl şekilleneceği önümüzdeki günlerde daha net bir şekilde ortaya çıkacak.