Köpekler Parkinson Hastalığını Koku Yoluyla Ayırt Ediyor
İngiltere’de yapılan çarpıcı bir araştırma, bazı köpeklerin Parkinson hastalığını koku aracılığıyla tespit edebildiğini ortaya koydu. Manchester Üniversitesi ve tıbbi teşhis köpekleri üzerine çalışan bir kuruluşun iş birliğiyle gerçekleştirilen çalışma, insan tıbbi teşhisinde yeni bir sayfa açabilecek potansiyele işaret ediyor.
Cilt Örnekleri Kullanılarak Gerçekleştirilen Teşhis
Araştırma kapsamına alınan iki köpek – biri Golden Retriever, diğeri Labrador – Parkinson hastalarından alınan cilt sürüntülerini koklayarak sağlıklı bireylerden ayırt etme konusunda başarılı oldu. Çalışma, köpek eğitmenlerinin örneklerin kime ait olduğunu bilmediği "çift kör" yöntemi ile yapıldı.
Bristol Üniversitesi’nden hayvan davranış bilimcisi Dr. Nicola Rooney, köpeklerin doğru tespit oranının yüzde 70 ile 80 arasında olduğunu vurgulayarak, bu başarının şansın çok üzerinde olduğunu belirtti.
İlginç Bir Hikaye ile Başlayan Araştırma
Bilim insanlarının bu konuya ilgi duymasının arkasında, İskoç hemşire Joy Milne’nin hikayesi bulunuyor. Milne, eşi Parkinson hastalığına yakalanmadan 12 yıl önce onun bedeninde farklı bir koku fark ettiğini ifade etti. Daha sonrasında yapılan pilot bir çalışmada, Joy Milne’in hastalığı yalnızca koku ile ayırt edebildiği ortaya çıktı. Bu durum, Parkinson’un kokusal bir belirteci olabileceği düşüncesini tetikledi.
Diğer Hastalıkları da Tespit Edebiliyorlar
Köpeklerin olağanüstü koku alma yetenekleri, daha önceki araştırmalarla da gösterilmişti. Kanser, COVID-19 ve stres gibi durumları koklayarak algılayabilen köpeklerin, şimdi de Parkinson’un kokusunu tanıyabildiği kanıtlandı.
Araştırmada eğitilen toplam 10 köpekten yalnızca ikisi testi başarılı bir şekilde tamamladı. Bu köpeklerden biri bazı sağlıklı bireyleri Parkinson’lu olarak yanlış işaretlerken, diğeri bu hatayı yalnızca yüzde 2 oranında yaptı. Bu durum, alınacak yolun henüz uzun olduğunu gösteriyor.
Teşhis Testine Dönüşüm Potansiyeli
Araştırmacılar, köpeklerin algıladığı koku bileşiklerini belirlemeye çalışıyorlar. 2019 yılında, Parkinson hastalarında bulunan bazı özel kimyasallar tanımlanmıştı. Bu özel bileşiklerin kullanılmasıyla geliştirilmesi planlanan bir "koku temelli teşhis testi" şu aşamada deneme sürecindedir.
Uzmanlardan Umut Verici Açıklamalar
Medical Detection Dogs CEO’su Claire Guest, "Parkinson hastalığının erken teşhisi için henüz kesin bir test bulunmuyor. Oysa hastalık belirtileri, tanıdan 20 yıl önce başlamış olabilir. Erken teşhis hayati önem taşıyor" diyerek çalışmanın kritik önemine dikkat çekti.
Bu dikkat çekici araştırmanın sonuçları, Journal of Parkinson’s Disease adlı bilimsel yayında yayımlandı.
