Köpeklerde Kumar Bağımlılığına Benzer Davranışlar Tespit Edildi
İsviçre’nin Bern Üniversitesi ile Avusturya’nın Viyana Veteriner Hekimliği Üniversitesi’nden bilim insanlarının yaptığı yeni bir araştırma, evcil köpeklerin en sevdikleri oyuncaklara karşı insanlardaki kumar bağımlılığına benzer davranışlar geliştirdiğini gösterdi. Çalışmanın sonuçları, bilimsel dergi olan Scientific Reports’ta yayımlandı ve bu alandaki ilk araştırma olma özelliğine sahip.
Araştırma kapsamında 105 köpek incelendi ve bu köpeklerin 33’ü yani yaklaşık yüzde 31’i “bağımlılığa benzer eğilimler” sergiledi. Bu davranışlar arasında, sahiplerini görmezden gelmek, mamaya ilgi göstermemek ve oyuncaklardan uzaklaştırıldıklarında öz denetimlerini kaybetmek gibi belirtiler yer aldı.
Araştırmacılar, “Evcil köpekler, karmaşık davranış özelliklerini bizlerle paylaşıyor. Bulgularımız, köpeklerdeki aşırı oyuncak motivasyonu ile insanlardaki davranışsal bağımlılıklar arasında benzerlikler olduğunu göstermekte” dedi.
Köpeklerin Üçte Biri Bağımlılık Eğilimleri Gösterdi
Çalışmaya 12 ay ile 10 yıl arasında yaşları değişen 105 köpek katıldı. Sahipleri tarafından oyun konusunda hevesli olarak tanımlanan köpekler arasında Malinois, Border Collie ve Labrador Retriever gibi popüler ırklar bulunmaktaydı.
Deneylerde, her köpek en sevdikleri oyuncakla hem sahipleri hem de araştırmacılarla etkileşimde bulundu. Daha sonra, oyuncaklara erişim kısıtlandığında köpeklerin verdikleri tepkiler izlendi. Bir testte, kısa bir oyun seansının ardından oyuncak bir rafa kaldırıldı ve sahiplerinden köpekleriyle etkileşimde bulunmaları istendi. Diğer bir testte ise, oyuncak bir kutuya kilitlendi ve köpeklerin dikkatlerini dağıtmak için yiyecek bulmacası sunuldu.
Gözlemler sonucunda, 33 köpek, yiyecek veya insan ilgisi gibi alternatiflere rağmen oyuncaklarına takıntılı bir ilgi göstermeye devam etti. Bu “oyuncak bağımlısı” köpekler, oyuncak ulaşılmaz hale geldiğinde tekrar tekrar ona erişmeye çalıştı. Tamamen ortadan kaldırıldıklarında ise bu köpeklerin sakinleşmesi en az 15 dakika sürdü.
Araştırma, bu tür davranışların “olası olumsuz sonuçlara rağmen ödüllendirici etkinliklere zorlayıcı biçimde yönelme” şeklinde bir davranışsal bağımlılığı temsil edebileceğini ortaya koyuyor. Hem insanlarda hem de köpeklerde, zevk verici etkinliklerin dopamin ve opioid gibi tatmin hissi yaratan kimyasalların salgılanmasını sağladığı biliniyor.
Araştırmacılar, başlangıçta zararsız bir oyun olarak başlayan davranışların zamanla kontrolsüz bir hale dönüşebileceğine dikkat çekiyor; ancak çalışmanın yalnızca yüksek oyun motivasyonuna sahip köpekleri incelemesi nedeniyle, genel köpek popülasyonunu yeterince temsil etmeyebileceği vurgulanıyor.
Ekip, köpeklerin “şimdiye kadar bağımlılık benzeri davranışları kendiliğinden geliştirdiği bilinen tek insan dışı tür” olduğunu belirtti ve oyuncaklara aşırı yönelimin altında yatan nedenlerin daha fazla araştırılması gerektiğini açıkladı.
