Kedilerin Tarihi: Yeni Araştırmalar Yüzdeki Zamana Işık Tutuyor
Kediler, insanlarla bağlantı kurma konusunda acele etmedikleri için gelişimlerini yüzyıllar içinde şekillendirdi.
Son yapılan bilimsel araştırmalar, kedilerin evcil hale gelme sürecinin, daha önce tahmin edilenden çok daha yakın bir tarih aralığında ve farklı bir coğrafyada gerçekleştiğini ortaya koydu. Yapılan analizler, kedilerin insanlarla yakın ilişkilerinin yalnızca birkaç bin yıl önce, Kuzey Afrika’da başladığını gösteriyor.
Oxford Üniversitesi’nden Profesör Greger Larson, “Kedilerin dünyada her yerde olduğunu biliyoruz; onlarınla ilgili programlar yapılıyor ve interneti kaplıyorlar. Ancak, kedilerle kurduğumuz ilişkinin tarihi 10 bin yıl değil, 3.500 ya da 4.000 yıl öncesine dayanıyor” açıklamasında bulundu.
Günümüzdeki tüm evcil kediler, kökenlerini Afrika yaban kedisinden almaktadır. Bilim insanları, kedilerin yabani özelliklerini kaybettikleri süreçte hangi adımların izlendiğini anlamak için Anadolu, Avrupa ve Kuzey Afrika’da bulunan kedi kemiklerinin DNA analizlerini gerçekleştirdiler. Sonuçlar, kedilerin Levant’ta, tarımın başlangıcı ile birlikte evcilleştirilmediklerini göstermektedir.
Prof. Larson, “Evcilleşme, insanların tarımla birlikte yerleşik hayata geçtiği bölgelerde değil, Mısır gibi yerlerde meydana geldi” dedi. Bu, firavunlar döneminde kedilere duyulan saygının, onları sanat eserlerinde ölümsüzleştirme ve mumyalama gibi geleneklerle desteklendiğini kanıtlıyor.
Kediler, insanların yanına geldikten sonra, fareler gibi zararlılarla mücadelede önemli bir rol üstlenerek, gemilerle dünyanın dört bir yanına yayıldı. Avrupa’ya ise bu süreç yalnızca iki bin yıl önce, Romalılar aracılığıyla gerçekleşti.
Yüzyıllar boyunca kedilerin farklı coğrafyalarda varlık gösterdiği biliniyor. Ancak yeni bulgular, daha önce hiç görülmemiş bir yönü de gündeme getiriyor: Bilim insanlar, evcil kedilerden önce, insanlarla yan yana yaşayan leopar kedilerinin de tarihini keşfettiler. Asya’da 3.500 yıl boyunca yaşamış olan bu kediler, insanlarla “kommensal yaşam” sürerek; yani birbirinden zarar görmeden yan yana yaşama ilişkisi kurdular.
Araştırmalar, kedinin insan yaşamındaki yerinin geçmişten günümüze nasıl evrildiğine dair önemli ipuçları sunmaya devam ediyor. Çalışma sonuçları, Science ve Cell Genomics dergilerinde yayımlandı.
