Obez Kediler için Çığır Açan Tedavi: GLP-1 İlaçları
Emily Anthes / The New York Times
Son yıllarda Ozempic, Wegovy ve Mounjaro gibi yeni diyabet ve kilo kaybı ilaçları dünyayı etkisi altına aldı. ABD’de her 8 yetişkinden 1’i, GLP-1 ilaçlarını denemiş durumda ve bu oranın, fiyatların düşmesi ve yeni ağızdan alınabilir formülasyonların çıkmasıyla artması bekleniyor. Ancak bu tedaviler yalnızca insanlar için değil; kediler ve köpekler için de umut vaadediyor.
Salı günü San Francisco merkezli Okava Pharmaceuticals, obez kediler için GLP-1 ilacının pilot çalışmasına başladığını açıkladı. Şirket, insanlardaki haftalık enjeksiyonlar yerine kedilere, bir mikroçip büyüklüğünde, küçük ve enjekte edilebilir implantlar yerleştirmeyi deneyecek. Bu implantlar, ilacı altı aya kadar yavaş yavaş salabilecek.
Florida Üniversitesi’nden veteriner Dr. Chen Gilor, “Bu kapsülü derinin altına yerleştiriyorsunuz, altı ay sonra geri geldiğinizde kediniz kilo vermiş oluyor,” ifadesini kullanarak sürecin ne kadar kolay olduğunu vurguladı. Çalışmanın sonuçlarının gelecek yaz açıklanması bekleniyor. Eğer bulgular olumlu olursa, bu ilaç sınıfı evcil hayvanlar için önemli bir tedavi seçeneği sunabilir.
Birçok veteriner, zaten insan GLP-1 ilaçlarını diyabetli kedilerde off-label (etiketsiz) olarak kullanmaya başladı. Okava, evcil hayvanlar için özel ürün geliştiren tek firma değil. Evcil Hayvan Obezitesi Önleme Derneği’nin kurucusu Dr. Ernie Ward, “Bu durum, obezite tıbbında bambaşka bir dönemin kapılarını açacak,” dedi.
Ancak GLP-1 ilaçlarının veterinerlikteki başarısının garantili olmadığı uyarısı yapılmakta. Uzmanlar, geniş klinik denemelere ihtiyaç olduğunu ve ilaçların evcil hayvan sahipleri için uygun fiyatlı olup olmayacağının belirsiz olduğunu belirtiyor. Tennessee Üniversitesi’nden Dr. Maryanne Murphy, “Birçok insan için evcil hayvanlarıyla ilişki kurmalarının yolu yiyecek etrafinda şekilleniyor,” diyerek bu durumun olası zorluklarına dikkat çekti.
ABD’de kedilerin ve köpeklerin yaklaşık %60’ının obez olduğu tahmin ediliyor ve yüz binlercesinin diyabetle yaşadığı bilinmektedir. Diyabetli evcil hayvanlar için günde iki kez insülin enjeksiyonu yapmak hem maliyetli hem de emek isteyen bir süreç. Gilor, birçok evcil hayvanın teşhis sonrasında bir yıl içinde ötenazi edildiğini vurgulayarak, “Diyabet tedavi edilebilir bir hastalık, ancak biz bu konuda yetersiziz,” dedi.
GLP-1 ilaçlarının, insülin üretimini artıran ve tokluk hissini artıran glukagon benzeri peptid-1 hormonunu taklit ettiği bilinmektedir. Araştırmalar, bu ilaçların evcil hayvanlarda da olumlu etkiler yaratabileceğini gösteriyor. Zürih Üniversitesi’nden veteriner fizyolog Thomas Lutz, “Gerçekten olumlu sonuçlar gördüğümü söyleyebilirim. Ancak daha büyük ölçekli çalışmalara ihtiyaç var,” dedi.
Okava, daha geniş bir çalışma yürütüyor: Miyav-1 isimli projede, GLP-1 ilaçlarını obez kediler üzerinde test edecek. Şirket, $50’den fazla kediyi çalışmaya dahil etmeyi planlıyor. Eğer sonuçlar olumlu olursa, gelecek yaz daha geniş bir klinik deneme başlatmayı ve 18-24 ay içinde FDA onayına başvurmayı planlıyor. İlacın köpeklerdeki etkililiği ve diğer hastalıkların tedavisindeki potansiyeli de araştırılacak.
Okava’nın CEO’su Michael Klotsman, “Obezite, veterinerlikteki en önemli sağlık sorunu,” diyerek bu konuda çözüm üretmeye kararlı olduklarını ifade etti. Şimdi gözler bu çalışmanın sonuçlarında.
