Sokak Hayvanlarını Koruma Kanunu’nda Değişiklikler: Rehabilitasyon ve Hayvan Hakları Üzerine Tartışmalar
2024 yılında yürürlüğe giren 7257 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (HKK), sokak hayvanlarının rehabilitasyonu ve barındırılmasında önemli değişiklikler getirdi. Yeni düzenlemelere göre, sahipsiz kediler rehabilitasyon sonrası sokağa bırakılabilirken, sahipsiz köpeklerin bakımevlerinde tutulması öngörülmektedir. Sağlık riskleri taşımayan, olumsuz davranışları kontrol edilemeyen veya bulaşıcı hastalığı bulunmayan köpekler ise öldürülemeyecek. Bu durum, kedilerle köpekler arasında bir ayrım yaratarak eleştirilerin odağı oldu.
Uzmanlar, bu düzenlemelerin HKK’nın “bütün hayvanlar eşit doğar ve yaşama hakkına sahiptir” ilkesine aykırı olduğunu savunuyor. Sahipsiz hayvanların yaşam hakkının korunması gerektiğine vurgu yapılırken, geçmişte yaşanan korkunç olayların tekrar yaşanmaması gerektiği hatırlatılıyor. Örneğin, Osmanlı döneminde yaşanan hayvan sürgünleri ve katliamı hâlâ hafızalarda.
Sokak Hayvanı Popülasyonuna Dikkat
Ülkemizdeki sokak hayvanı popülasyonu, birçok batı ülkesinin aksine oldukça yüksektir. Resmi verilere göre, Türkiye genelinde altı ila on milyon arasında sokak hayvanının bulunduğu tahmin ediliyor. İstanbul’da ise 2019 verilerine göre yaklaşık 300.000 sahipsiz kedi ve köpek sokaklarda yaşamaktadır. Hayvan haklarını korumak amacıyla yürütülen projeler ve barınaklar, yeterli çözümü sunmamaktadır.
Uzmanlar, sokak hayvanları sorununu çözmede “topla, kısırlaştır, aşıla ve geri bırak” yönteminin benimsenmesi gerektiğini vurguluyor. Avrupa’da örneklerini gördüğümüz bu yaklaşım, hayvanların barınaklarda tutulmasının yanı sıra, sahiplenilmesine yönelik farkındalık yaratmayı da hedefliyor.
Rehabilitasyon ve İtlaf Konuları
Sokak hayvanlarının üreme kontrolü, rehabilitasyon ve sahiplendirme süreçlerinde etkin bir sistemin kurulması gerektiği ifade ediliyor. Sahipsiz hayvanların keyfi olarak öldürülmesi zulüm olarak nitelendiriliyor ve bu eylemin ceza gerektiren bir suç olduğunun altı çiziliyor. Ülkeler, farklı yaklaşımlar benimseyerek hayvanların yaşam haklarının korunmasına yönelik adımlar atmış durumda; ancak Türkiye’deki mevcut uygulamaların yeterli olduğu söylenemez.
Sonuç ve Gelecek Önerileri
Sokak hayvanlarının yaşamsal haklarına sahip çıkılması, hem yasal hem de vicdani bir sorumluluk olarak kabul edilmekte. Hayvan sahiplerinin terk etmeleri halinde ceza alacakları bir sistem oluşturulmalı, aynı zamanda eğitim ve farkındalık çalışmalarıyla insanları bilinçlendirmeye yönelik önlemler alınmalıdır. Hayvanların barınma ve rehabilitasyon süreçleri kontrol altına alınmalı, her yerel yönetim bu konuda üzerine düşeni eksiksiz yerine getirmelidir.
Hayvanların yaşama haklarına saygı duymak, bize düşen bir görevdir. Sokaklarımızdaki hayvanların yaşamlarının iyileştirilmesi için toplumsal bir bilinç oluşturulması ve bu konuda ciddi adımlar atılması elzemdir.
