Türkiye’de Görme Engellilere Destek: Rehber Köpekler Derneği
Türkiye’de görme engelli bireylere rehberlik yapabilen köpekler için 11 yıl önce kurulan Rehber Köpekler Derneği, farkındalık artırıcı faaliyetlerde bulunarak, eğitimden geçmiş köpekleri ihtiyaç sahipleriyle ücretsiz olarak buluşturuyor. Dernek kurucu başkanı ve görme engelli hakları savunucusu avukat Nurdeniz Tunçer, derneğin kuruluş sürecini ve rehber köpeklerin eğitim süreçlerini aktardı.
Tunçer, ilk rehber köpeği “Kara” ile bu alanda önemli bir adım attığını, emekliye ayrılan “Kara”dan sonra 2,5 yaşındaki labrador cinsi “Karamel” ile yaşamını sürdürdüğünü belirtti. Kar amacı gütmeyen bir sivil toplum kuruluşu olarak, dernek, farkındalık yaratmak, yasal düzenlemelere katkıda bulunmak ve rehber köpekleri görme engelli bireylere ücretsiz olarak teslim geçirmek amacıyla çalışmaktadır.
Eğitimin Zorluğu
Tunçer, rehber köpeklerin yaklaşık 2,5 yıllık eğitim sürecinden geçerek bu noktaya geldiğini bildirdi. Her köpeğin bu eğitime uygun olmadığını ve eğitim sürecinde dikkati dağılmayan, havlamayan köpeklerin seçildiğini vurguladı. Yavruların sağlık durumları ve genetik geçmişleri değerlendirilerek, gönüllü ailelerin yanında büyütüldüğünü dile getirdi. Eğitim süresince köpeklere kaldırımları bulma, kapı açma ve karşıdan karşıya geçme gibi beceriler öğretiliyor.
Toplumsal Farkındalık
Rehber köpeklerin toplumda nasıl algılandığına da değinen Tunçer, ilk yıllarda karşılaştıkları ön yargıların zamanla azaldığını ve toplumsal farkındalığın arttığını ifade etti. “İnsanlar ya çok korkuyor ya da aşırı seviyor,” diyen Tunçer, rehber köpeğin işlevini anlayan insanların ön yargılarını bırakıp hayranlıkla ayrıldıklarını belirtti.
Dernek, rehber köpeklerin uluslararası standartlarda eğitilmesi için çeşitli çalışmalar yürütüyor. Tunçer, toplumda yapılan eğitim ve farkındalık çalışmalarının, köpeklerin görevine dair bilinç oluşturduğunu vurguladı.
Eğitim ve Destek İhtiyacı
Rehber köpek yetiştirmek uzun bir süreç ve maliyetli bir iş. Gönüllü aileler ve eğitmenler, derneğin daha fazla görme engelli bireye ulaşabilmesi için hayati önem taşıyor. Tunçer, “Bir yavru köpek 16 ila 18 ay boyunca gönüllü ailelerin yanında kalıyor. Biz, onlara mama, veteriner hizmetleri ve eğitim desteği sağlıyoruz,” dedi.
Yasalar ve Erişilebilirlik
Rehber köpeklerin mekanlara girişi Türkiye’de bir hak olarak kabul edilmelidir. Tunçer, bazı işletmelerin bu köpekleri evcil hayvan olarak tanıdığını ve durumun düzelmesi için farkındalık oluşturmak gerektiğini vurguladı.
Tunçer, genel erişilebilirlik yasası üzerinde çalıştıklarını belirterek, “Rehber köpeklerle mekanlara giriş hakkı, temel bir erişilebilirlik hakkıdır. Bu konuda toplumsal duyarlılığın artması gerekiyor,” ifadelerini kullandı.
Sonuç
Rehber köpeklerin, görme engelli bireyler için ne denli önemli birer dost olduğunu vurgulayan Tunçer, “Rehber köpeklerden korkmayın. Onlar bizim gözümüz ve arkadaşlarımız. Lütfen engellemeyin,” diyerek halkı bilinçlendirme çağrısında bulundu.
