Martılar Şehirdeki Yeni Avcılar: Dönüşüm ve Etkileri
Eren Koca: Bir zamanlar denizlerde av peşinde koşan martılar, artık parklarda, bahçelerde ve sokak hayvanları için bırakılan mama kaplarının etrafında boy gösteriyor. Fatih’te geçen yıl, bir kedi maması otomatının önünde bekleyen martıların, mama almak için kedi sesine benzer miyavlama sesleri çıkararak, sensörü harekete geçirdikleri anlar, vatandaşların cep telefonlarına yansıdı.
Doğal Besin Kaynaklarının Azalması
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Ormancılık Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Dr. Ergün Bacak, martıların doğal besin kaynaklarının azalmasının nedenlerini analiz etti. Son yıllarda deniz ekosistemindeki değişimlerin, aşırı avlanma, deniz kirliliği ve iklim değişikliği gibi etkenlerle birleşerek küçük balık sürüleri ve sucul omurgasızların sayısını azalttığını belirtti. Dr. Bacak, “Doğal ortamda besin bulmakta zorlanan martılar, hayatta kalabilmek için şehir çöplüklerine ve sokak hayvanlarının beslenme alanlarına yöneldi. Kedi ve köpek mamaları yüksek protein ve yağ oranı ile cazip bir kaynak sunuyor” diye ekledi.
Şehirde Doğan Martılar ve Davranış Değişikliği
Dr. Bacak, şehirde doğan martıların deniz kuşu davranışlarını öğrenmeden büyüdüğünü, bu yavruların gözlerini açtıklarında balık sürüleri yerine çöp konteynerleri ve mama kaplarıyla karşılaştıklarını dile getirdi. “Artık onların doğal yaşamı şehir oldu,” diyen Bacak, gümüş martılarının sayısının artmasıyla diğer kuş türlerinin yumurtalarını ve yavrularını avlamaya başladığını da açıkladı.
Enerji Tasarrufu ve Kolaylık Tercihi
Martılar, denizde uzun süre uçup balık peşinde koşmak yerine, apartman bahçelerinde hazır mamaları tercih ederek daha az enerji harcıyor. Dr. Bacak, “Martılar maliyet-fayda hesabında kolay olanı seçiyor,” ifadesini kullandı.
Şehir Hayatındaki Ekstra Sorunlar
Martıların şehir yaşamındaki etkileri sadece beslenme ile sınırlı kalmıyor. Oto tamircileri, martı dışkısının araçlarda ciddi boya hasarlarına neden olduğunu belirtiyor. Martı dışkısındaki yüksek asidik özellikler, boya yüzeyinde kalıcı izler bırakabiliyor. Uzmanlar, erken müdahale edilmediğinde tamirinin zor olduğunu vurguluyor.
Şehir hayatında adapte olan martıların durumu, hem ekolojiyi hem de insan yaşamını etkileyen karmaşık bir dönüşümü gözler önüne seriyor.
