Arjantin’de Bir Suşi Restoranındaki Japon Balıkları “Hak Sahibi” Olarak Tanındı
Arjantin’in başkenti Buenos Aires’te bulunan bir suşi restoranının vitrinindeki küçük akvaryumdaki iki Japon balığı, mahkeme kararıyla “hak sahibi ve hissedebilen canlılar” olarak tanındı. Bu karar, ülkede hayvan hakları alanında emsal niteliği taşıması açısından dikkati çekiyor.
Akvaryumdaki Balıkların Yaşam Koşulları Mahkeme Gündemine Taşındı
Restoranın dış cephesindeki akvaryumda yaşayan Fede ve Magui isimli balıkların, yoğun sokak gürültüsü ve güneş altında kalmasının hayvan hakları savunucuları tarafından sorunlu bulundu. Balıkların durumunu ciddiye alan türcülük karşıtı sivil toplum kuruluşu Jaulas Vacías (Boş Kafesler) adına avukat Matías Trufero, “Akvaryumun balıklar için uygun olmadığını herkes görebiliyordu.” dedi. STK, balıkların yaşam koşullarının Arjantin’in Hayvanları Koruma Yasası’nı ihlal ettiğini öne sürdü.
Mahkeme Sert Bir Karar Verdi
Uzman raporlarıyla desteklenen başvuru üzerine mahkeme, Fede ve Magui’nin daha uygun bir ortama taşınmasına karar verdi. Bağışıklık sistemleri üzerinde olumsuz etki oluşturabilecek bu küçük akvaryumdan, amalgam evdeki 2 bin 500 litrelik büyük bir akvaryuma taşınmaları sağlandı.
Balıkları kurtaran uzman Carlos José Aga, bu taşınma sürecinin hassas olduğunu belirterek, “Balıklar adeta astronotlar gibidir. Yeni ortamlarında aynı koşulların sağlanması gerekir.” dedi ve balıkların sağlığının iyi durumda olduğunu da aktardı.
Hukuki Durumları Değiştirildi
Mahkeme kararı yalnızca balıkların kurtarılması değil, aynı zamanda hukuki statülerinin değiştirilmesi anlamına geliyor. Avukat Trufero, “Balıkları yani ‘hukukun öznesi’ olarak tanıdık.” dedi. Buna göre, Fede ve Magui artık yalnızca bir eşya olarak değil, belirli haklara sahip canlılar olarak kabul edildi. Bu kararın, benzer şartlardaki diğer hayvanlar için emsal oluşturması bekleniyor.
Evde Japon Balığı Beslemek Yasal mı?
Trufero, bu kararın evde Japon balığı beslemenin yasak olduğu anlamına gelmediğini belirtti. Bir balığı akvaryumda beslemenin yasadışı olmadığını, ancak kötü yaşam koşulları ve başka istismar şartlarının yasa dışı olduğunu vurguladı.
Daha Önceki Önemli Kararlar
Arjantin’de hayvan hakları konusunda dikkat çeken başka kararlar da alınmıştı. Örneğin, 2014’te bir orangutana “insan olmayan kişi” statüsü verilmişti. Fede ve Magui’nin kararı, evlerde ve iş yerlerinde sıkça beslenen hayvanların hukuki koruma altına alınmasının yolunu açabilir.
Carlos José Aga, “Hak sahibi bir canlı kendi haklarını savunamaz, bunun için yasaları işletecek insanlara ihtiyaç vardır.” diyerek kararın önemine dikkat çekti.
