Marion Adası’ndaki Ekolojik Felaketin Hikayesi
1949 yılında Marion Adası’nda farelerle mücadele amacıyla başlatılan biyolojik kontrol yöntemi, beklenmedik sonuçlara yol açtı ve tarihin en büyük ekolojik felaketlerinden birine dönüştü. Adaya getirilen beş evcil kedinin kontrolsüz çoğalması, 40 yıl boyunca yüz binlerce deniz kuşunun hayatına mal oldu.
Kediler Adayı Ele Geçirdi
Yüzyılın ortalarında fok ve balina avcıları tarafından adaya sokulan farelerin, meteoroloji istasyonunu istila etmesi sonrası, yetkililer 1949’da beş evcil kedi gönderdi. Doğal avcısız ve rekabetten uzak kalan kediler hızla çoğalmaya başladı. Scientific raporlarına göre, 1977 yılı itibarı ile adadaki kedi nüfusu 3.400’e ulaştı.
Adaya özgü bitki örtüsünün yalnızca yosun ve ot öbeklerinden oluşması, deniz kuşlarının yuvalarını açık hedef haline getirdi. Kediler, fare avlamak yerine, gece yuvalarına dönen fırtına kuşlarını avlamaya yöneldiler.
Deniz Kuşları Tehdit Altında
Polar Biology ve Antarctic Science dergilerinde yayımlanan araştırmalara göre, 1970’li yıllarda adadaki kediler her yıl yaklaşık 450.000 deniz kuşunu katletmiştir. Bu durum, tür dengesinin bozularak bayağı dalgıç fırtına kuşunun adadan tamamen silinmesine yol açtı. Tür, sadece son kedinin yakalanmasından 24 yıl sonra, 2015 yılında Goodhope Körfezi’nde yeniden görüldü.
Kedilerin temizlenmesinden 20 yıl sonra bile yuva yoğunluğundaki artış %56’da kaldı.
İmha Programı ve Sonuçları
Güney Afrika makamları, 1977 yılında kapsamlı bir imha programı başlattı. Virütik kedi panlükopeni taşıyan 96 kedi adaya bırakılarak, bu hastalık 18 ay içinde kedi nüfusunu %50 oranında azalttı. Kalan kediler üzerinde gece avı, tuzaklama ve zehirleme yöntemleri uygulandı. 1982 yılına gelindiğinde, kedi sayısı 600’e düştü.
Temmuz 1991’de son kedinin yakalanmasıyla 42 yıllık süreçte sona erdi ve Marion Adası, kedilerin tamamen temizlendiği en büyük ada unvanını kazandı.
Yeni Bir Kriz Başlıyor
Ancak kedilerin yokluğu, yeni bir ekolojik krize yol açtı. Baskıdan kurtulan fare nüfusu, sonraki 20 yıl içinde %430 oranında artış gösterdi. Otçul fareler, canlı albatros yavrularına saldırarak yeni tehlikeler doğurdu.
Adadaki fare istilasını sona erdirmek amacıyla 25 milyon dolarlık “Mouse-Free Marion” projesinin başlatılması planlanıyor.
Marion Adası’ndaki bu karmaşık ekosistem dengeleri, doğanın dengesinin nasıl bozulabileceğini gözler önüne seriyor.
